Nabranders. Geen grote hoofdstukken uit mijn jeugd. Geen verhalen die alles veranderden. Maar herinneringen die zijn blijven hangen. Soms klein. Soms pijnlijk. Soms warm. Van die momenten die ineens terugkomen door een geur, een straatnaam, een foto of een gezicht dat je jaren niet hebt gezien. Verhalen die misschien nergens meer bestaan behalve in mijn hoofd. Tot nu.
Sommige mensen verdwijnen jarenlang uit je leven, totdat één foto ineens een deur openzet die al die tijd ergens in je hoofd is blijven staan.
Dat gebeurde toen ik weer Facebook-vrienden werd met Astrid Dokter. Ik zag haar profielfoto voorbij komen en ineens was ik weer terug in Grave. Van der Plaatstraat. Estersveld. De tijd waarin alles nog groot voelde. Zelfs een zwembad. Wat was de naam van het zwembad ook alweer? De Stoof? Of was dat de sporthal. Dat stukje ben ik dan wel weer vergeten.
Naast ons woonden Ben en Ank Dokter, op nummer 24. Vader en moeder van Margriet, Astrid en Wendy. Gewone buurvrouw eigenlijk. Tenminste, zo kijk je daar als kind tegenaan. Pas later begrijp je dat sommige mensen ongemerkt een grotere rol in je leven hebben gespeeld dan je toen kon bevatten. Ank was namelijk niet alleen onze buurvrouw. Ze was ook mijn zwemlerares.
En zwemmen… dat was voor mij geen plezier. Dat was spanning. Angst. Paniek bijna. Ik had enorme watervrees. Vooral voor diep water. Dat zat diep in mijn hoofd vast. Mede door verhalen en waarschuwingen van mijn oma, die mij onbewust bang hadden gemaakt voor water waar je de bodem niet meer zag.
Ik durfde nauwelijks het diepe in. Terwijl andere kinderen sprongen, speelden en lachten, stond ik vooral te kijken hoe ver het water onder me wegzakte. Toch gebeurde er iets bijzonders.
Omdat zij mijn buurvrouw was, deed Ank iets wat eigenlijk helemaal niet gebruikelijk was tijdens zwemles. Ze ging met me mee het diepe in. Niet vanaf de kant roepen dat het goed kwam. Niet “kom maar” zeggen terwijl je er alleen voor staat. Nee. Ze zwom letterlijk naast me. Mijn eerste echte meters in het diepe maakte ik met haar naast me. Misschien klinkt dat klein. Voor een kind met watervrees was dat gigantisch.
Dat stukje vertrouwen veranderde iets in mijn hoofd. Niet in één dag. Niet ineens wonderbaarlijk weg. Maar net genoeg om voorzichtig die angst losser te laten.
Het gekke is: ik hou nog steeds niet van open diep water. De zee blijft iets onvoorspelbaars hebben. Donker water in de natuur ook. Daar zit nog altijd die oude spanning. Dat raak je blijkbaar nooit helemaal kwijt. Maar in een zwembad? Daar zwem ik tegenwoordig rustig onder water van de ene kant naar de andere. Ik geniet er zelfs van. Iets wat die bange jongen van vroeger zich nooit had kunnen voorstellen.
En soms denk je dan terug aan waardoor zoiets veranderd is. Niet door grote therapieën. Niet door zware gesprekken. Maar door een buurvrouw die even besloot: “Ik zwem wel met je mee.” Sommige mensen beseffen waarschijnlijk nooit hoeveel verschil ze gemaakt hebben in het leven van een ander. Misschien was het voor haar maar een klein moment tijdens een zwemles in Grave. Voor mij was het veel meer dan dat.
En misschien is dat uiteindelijk wel iets wat we als mensen vaak vergeten. Dat iets wat voor de één heel klein lijkt, voor een ander levensgroot kan zijn. Een paar minuten extra aandacht. Een goed gesprek. Een arm om iemand heen. Een schouderklopje op precies het juiste moment. Of gewoon iemand die even besluit niet vanaf de kant te blijven staan, maar met je mee het diepe in gaat.
Voor Ank was het misschien maar een klein moment tijdens een zwemles in Grave. Voor dat bange jongetje van toen veranderde het veel meer dan zij waarschijnlijk ooit heeft beseft. En misschien lopen we allemaal wel rond met zulke momenten. Dingen die anderen alweer lang vergeten zijn, maar die voor onszelf jarenlang zijn blijven hangen. Positief. Warm. Veilig.
Soms heeft een mens niet veel nodig om een ander nét een andere richting op te duwen.
